piątek 23 lutego 2024     Romana, Izabela, Damian
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Od faworków do Tutanchamona
eGorzowska - 12331_LklXVsB7TtEQg4TARqfN.jpg16 lutego. Może się Wam wydać dziwne, że to już, ale „Powiedział Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła”. W dodatku „Kto w tłusty czwartek nie zje pączków kopy, temu myszy zniszczą pole i będzie miał pustki w stodole”. Dobrze, że nie mamy pola ani stodoły, bo w życiu nie udałoby mi się sprostać takiemu wyzwaniu i to nawet pod groźbą mysiej plagi! Przypominam, że kopa równoważna jest czterem mendlom albo pięciu tuzinom. Sześćdziesiąt pączków w jeden dzień?! To może król Popiel dlatego uległ myszom, że pączkom rady nie dał?

Chociaż kolejne przysłowie mówi „Gdy w tłusty czwartek człek w jedzeniu pofolguje, łaskawy Pan Bóg grzech obżarstwa daruje”, nie polecam objadania się. Dla zachowania tradycji i zapewnienia sobie szczęścia na nadchodzące dni, wystarczy skonsumować jednego pączusia, noo… dwa.

Kolejne porzekadło przypomina: „Tłusty czwartek pączkami fetuje, a od Popielca ścisły post szykuje”. Nie można się dziwić, że kto żyw starał się przed tym czterdziestodniowym postem zrobić sobie odpowiedni podkład. Jako że luty bywał kiedyś naprawdę mroźny, więc tłuste i sycące dania pochłaniano bez większych przeszkód, za to potem zmaltretowany organizm z wdzięcznością przyjmował „chude” potrawy.

Wyśmienitą alternatywą dla pączków są chruściki i to piętrzące się na sporym talerzu. Sporym, bo chrust ma to do siebie, że błyskawicznie znika. Cud, że udało mi się go sfotografować, zanim się ulotnił. Zawsze mnie zastanawiało, czy jest jakaś różnica pomiędzy chrustem a faworkami. Podobno chodzi o ich grubość, przy czym to właśnie te drugie mają być grubsze i mniej kruche, fachowcy jednak mają na ten temat inne zdanie. Cukiernicy twierdzą, że to jedno i to samo (poza nazwą oczywiście), a kruchość i cienkość zależy wyłącznie od tego, jak solidnie wcześniej „zbiliśmy” ciasto wyjściowe (w biciu chodzi o dostateczne napowietrzenie). Etnografowie mówią, że bardziej słowiańską nazwą jest chrust, co potwierdzają językoznawcy. Według nich jest to metaforyczne porównanie do delikatnych, suchych gałązek, podczas gdy faworek (od francuskiego „faveur” = „życzliwość”) z racji swojego kształtu przypomina nazywane tak niegdyś kokardki, którymi ozdabiano ubrania („Bierzemy, duszyczko, z nowej mody wzorki/ Przedajmy złoto, a kupmy faworki”). Badania dowiodły, że nazwa chrust pojawia się częściej w południowej i wschodniej części kraju, a faworek – na północy i zachodzie.

A mnie przy okazji czwartku i możliwego nieumiarkowania w jedzeniu (pączków oczywiście), przypomniała się… grochówka, też mało dietetyczna. Podczas naszego ostatniego pobytu w Danii natrafiłam przypadkowo na informację o niegdysiejszej skandynawskiej tradycji spożywania w czwartkowe wieczory ärtsoppy (zupy grochowej). Po pierwsze – gotowano ją już przed południem, żeby się przegryzła i żeby w ogóle miał ją kto przyrządzić, ponieważ w czwartkowe popołudnia służba miała wolne, po drugie – była sycąca, więc idealna do zapełnienia brzuchów przed piątkowym postem, a po trzecie i najważniejsze – groch był jedzeniem Thora, który jest patronem czwartku. Wiedzieliście o tym, że właśnie od tego nordyckiego boga wywiedziono angielską nazwę „Thursday”, norweską i duńską „torsdag”, niemiecką „Donnerstag” (Thor = Donar) i niderlandz „donderdag”?

W kalendarzu kulinarnym mamy dzisiaj Dzień Migdałów, które znane są od czasów na tyle niepamiętnych, że trafiły do starożytnych mitologii wielu ludów. Grecy opowiadają o nimfie bądź królewnie (bo wersji jest kilka), którą w krzew migdałowca zamienili litościwi bogowie, gdy cierpiała po zniknięciu ukochanego. Kiedy ten wrócił i zobaczył, co się stało, zapłakał nad nią rzewnymi łzami, a w odpowiedzi na nie krzew pokrył się kwieciem. Do dziś funkcjonuje tam przekonanie, że kiedy zobaczy się pierwszy kwitnący migdałowiec i pomyśli o kimś dawno niewidzianym, on prędzej czy później przybędzie.

Inna legenda wspomina Agdistis, o której w międzywojennej Encyklopedii Powszechnej Gutenberga można przeczytać: „istota bajeczna, olbrzym męsko-żeński, stworzony we śnie przez Zeusa, którego męska część, zrabowana przez bogów, została przemieniona w drzewo migdałowe lub granatowe. Po zjedzeniu jego owoców Nana wydała na świat Attisa.” Na południu Europy długo funkcjonował przesąd zakazujący młodym dziewczętom zbierania migdałów, pod groźbą zajścia z tego powodu w ciążę. Z tych samych powodów nie powinny one sypiać pod migdałowcami.

Dziś największym producentem migdałów jest Kalifornia, a drzewka migdałowe miały tam trafić za pośrednictwem franciszkanów. Migdałowce należą do tej samej rodziny co wiśnie, brzoskwinie i mango, natomiast sam bohater dzisiejszego dnia, choć nazywany „królem orzechów,” wcale nim nie jest. To pestka, ale nie taka zwyczajna, tylko posiadająca rozliczne walory spożywcze oraz lecznicze, dlatego naprawdę warto ją włączyć do jadłospisu.

Kolejnym świętem nietypowym jest Dzień Przysługi. Kto je wymyślił, dalibóg nie wiem, ale wiem, że skoro „Przysługa przyjacioły rodzi”, to nie warto kumulować ich w jednym dniu. Jest w tym jednak pewien kruczek, przed którym ostrzegają przysłowia. Według nich nie tylko „stara przysługa zapomina się”, ale i „przysłużyć się można, jak diabeł piorunowi.” Warto to mieć na uwadze, bowiem według wierzeń ludowych pioruny biją w te miejsca, gdzie się ten diabeł ukrywa, a powyższa paremia oznacza nieszczerą, fałszywą przysługę.

Dokładnie sto lat temu (15.02.1923) Howard Carter i George Herbert dokonali otwarcia komory grobowej faraona Tutanchamona, odkrytej przez Cartera 04.11.1922 i w związku z tą okrągłą rocznicą, do 30 kwietnia można w Warszawie oglądać światową wystawę „Tutanchamon – grobowiec i skarby”. Sami niestety jej nie widzieliśmy i pewnie już się nam nie uda, bo plany wyjazdowe nie na wschód, a na zachód nas kierują. Wam jednak rekomendujemy – jeżeli nie macie zbyt daleko, jedźcie tam! Warto! Muzeum Nowa Praga, ul. Jagiellońska 82a.

Tekst i foto Maria Gonta

16 lutego 2023 06:54, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Smutny obraz infrastruktury transportowej północy województwa
Publikujemy fragmenty nadesłanego Stanowiska Zarządu Lubuskiej Organizacji Pracodawców z dnia 30.01.2024 r. w sprawie aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa Lubuskiego 2030. Niestety, ... <czytaj dalej>
Ważne konsultacje. Kto pierwszy, ten lepszy
Konsultacje w sprawie Krajowego Systemu e-Faktur. Ministerstwo Finansów przedstawia harmonogram konsultacji w sprawie rozwiązań prawnych i funkcjonalności Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Konsultacje ... <czytaj dalej>
Do wzięcia niemal 40 mln euro
Północ Lubuskiego sięga po unijne wsparcie. Stawką jest blisko 40 mln euro. - To ostatnie spotkanie z cyklu, ale... ostatni będą ... <czytaj dalej>
Można zdobyć małe granty
- Z małych grantów skorzystało już wiele fundacji, stowarzyszeń i samorządów. Współpraca transgraniczna jest dla nas bardzo ważna – zapewnia ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
"Tar-Food" Rafał Tarnawski

ul. MałorolnychGorzów Wlkp.,
tel.
branża: Mięso, wędliny, drób - hurt <czytaj dalej>
Bojko Danuta Gabinet Alergologiczno-Pulmonologiczny

ul. Dąbrowskiej 10, Gorzów Wlkp.
tel. 663 710 884
branża: Lekarze - alergolodzy <czytaj dalej>
"NG2" S.A. Salon Obuwniczy "CCC"

ul. św. JerzegoGorzów Wlkp.,
tel.
branża: Obuwie - detal <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« luty 2024 »
P W Ś C P S N
   
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
   
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Kultura nam się opłaca
Różnie można mówić o Gorzowie i na co dzień głosów narzekania nie brakuje, ale jeśli chodzi o kulturę, nie mamy się czego wstydzić. I choć jest wielu, którzy powtarzają, że ... <czytaj dalej>
Między strachem a wolnością
„Między strachem a wolnością”. To temat konkursu, do udziału w <czytaj dalej>
Konkurs fotograficzny
Gminna Biblioteka Publiczna w Bogdańcu organizuje konkurs fotograficzny „Bogdaniec - <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - krystyna pronko (2).jpg
admin ego:
Domek na dach
Dziś, zamiast kontynuacji szwedzkich przygód, post o rozpierającej nas radości. ... <czytaj dalej>
admin ego:
Historia, o której nie można zapomnieć
W mediach niesie się informacja o śmierci Tomasza Komendy. Wśród ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Ochrona zdrowia w niebezpieczeństwie
W ostatnich latach coraz częściej zdarzają się ataki na jednostki ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
W sprawie sztucznej inteligencji
Koniec negocjacji w sprawie unijnego AI Act. Ostateczną treść poznamy ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_5314:
Kompletnie nie zrozumiałeś przekazu. Nasze dzieci nie przybyły tu z Marsa. To my jesteśmy dla nich wzorem do naśladowania. <czytaj dalej>
Anonim_6553:
od kiedy do starsi mają okazywać szacunek młodszym a nie na odwrót?

czy dożyliśmy czasów gdzie babcia w autobusie ma ustepować dzie <czytaj dalej>
Anonim_6142:
Pięknie.zmp <czytaj dalej>
Anonim_9422:
Inteligentni mieszkańcy nie wybiorą developera
Bo chcą tanio płacić raty kredytów i najmu. I to jest największym problemem
Trzeba nie <czytaj dalej>
Zawarcianin bez kładki:
Woźniak, twój czas minął. Nic dobrego nie zrobiłeś tylko hop tu, hop tam. Wiarygodny nie jesteś. <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej