wtorek 20 lutego 2024     Leon, Ludmiła, Eustachy
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Miesiąc z sierpem
eGorzowska - 11799_jb8KWxMaBTtOBzYxYsHu.jpg

1 sierpnia. Darzę ten rozpoczynający się miesiąc szczególnym sentymentem, ponieważ przynosi ze sobą wiele rodzinnych, Gontowcowych świąt. Aura też z reguły przyjaźniejsza od lipcowej, można się opychać warzywno-owocowymi delicjami, które smakują wybornie jak nigdy dotąd, płody rolne tanieją (choć niekoniecznie to w tym roku widać). Kiedyś ten czas sierpniowy nazywano „stojączką”. Doskonałe określenie na stan nasycenia i błogiego rozleniwienia, w jakim przyroda – osiągnąwszy pełnię rozkwitu – jakby zatrzymywała się na chwilę, przyglądając z uśmiechem własnemu dorobkowi.

„Od głodnych cierpień, najlepsze lekarstwo – sierpień”, ale też „W sierpniu przewodzi sierp, mitręgi nie cierp” oraz „Z sierpem w ręku witać sierpień: wieleć uciech, wiele cierpień”, bo to, co dla przyrody jest stojączką, dla rolników jest czasem wytężonej pracy. „W sierpień sierpuj, z prac nie cierpuj”.

„Kiedy sierpień następuje, resztki zboża koszą, albo sierpem dożynają i przepiórki płoszą”. Nazwa miesiąca nierozerwalnie przecież wiąże się z sierpem, niezbędnym w przeszłości narzędziem każdego żniwiarza. Mawiano o nim: „Krzywy, błyszczący, ostry i mały. Pole obleci, taki zuchwały”. Do dziś też dał się zapamiętać w różnych powiedzeniach:
- „sierp Księżyca” to zwrot chyba wszystkim znany i nadal używany,
- „Wygląda jakby sierp połknął” („prosty jak sierp”) mawiano o kimś skrzywionym, zgarbionym („Skrzyw się jak sierp i biedę cierp”),
- „Ciągnie się jak z dupy sierp” przedstawiało obrazowo, że z trudnością (słowa nie moje, ja tylko cytuję),
- „Doczeka się sierpa pokrzywa” – czyli po prostu złego kara nie minie,
- „Prosto, jak sierpem rzucił” wbrew pozorom nie oznaczało jakichś zakrętów czy skomplikowanej trasy, a wprost przeciwnie, wskazywało prosty, jasny kierunek („Do Krasnegostawu trakt jak sierpem rzucił”, „Pójdę prosto, jakby sierpem rzucił”). Wynikało to z powszechnej dostępności tego poręcznego narzędzia, które służyło także jako „przedłużka” ręki wskazującej kierunek,
- „Trafił sierp na swoje żniwo” – trafił swój na swego,
- „Sierp swój w cudze żniwo zapuścił” – o złodzieju, który cudzej własności się chwycił,
- „Gdzie sierp nie utnie, kosa nie ukosi” – kosą wprawdzie usiec można zdecydowanie więcej zbóż i traw, ale w trudno dostępnych miejscach i na mniejszych poletkach przyda się sierp,
- „Głupi żnie bez sierpa”,
- „Sierpa trzeba oziminie, kosa się zejdzie jarzynie” – to przysłowie wyraźnie daje do zrozumienia, że rodzaj zboża warunkował dobór narzędzia.

Skoro tyle dziś porzekadeł sierpniowo-sierpowych, to i głównego bohatera na zdjęciu zabraknąć nie mogło. Oto ten najsławniejszy, oprawiony w ramkę i wyeksponowany w przydomowej izbie pamięci „tatowy sierp”. Prosto z domu Kargula w podwrocławskich Dobrzykowicach.



Fanom kultowej komedii „Sami swoi” polecamy wizytę w tej miejscowości. Lubomierz, w którym kręcono filmowe plenery odwiedzany jest zdecydowanie częściej. Tam też działa Muzeum Kargula i Pawlaka, tymczasem grające w filmie domy, stoją do dziś właśnie w Dobrzykowicach. W 50. rocznicę premiery „Samych swoich” odsłonięto tu pomnik przedstawiający „scenę płotową”, a właściciele domu Kargula chętnie pokazują, urządzoną we własnej stodole i pełną pamiątek izbę muzealną.

Sierpowe tematy uważam za zamknięte. Teraz czas na dzisiejsze porzekadła. Ponieważ na przełomie wakacyjnych miesięcy często pojawiały się nawalne burze z gradobiciem i innymi niespodziankami, a trafione przysłowiowym gromem kopy i stogi siana, płonęły niczym zapałki, pierwszy dzień sierpnia nazywano kiedyś Dniem Palikopy. Zjawiska te zostały upamiętnione w paremiach: „Na św. Palikopy popalą się kopy (grom popali kopy)” oraz „Na św. Palikopy nie twoje w polu snopy”.

Do św. Piotra w Okowach, patrona dzisiejszego dnia, zanoszono modły o ochronę przed skutkami nawałnic. Aż do następnego dnia obowiązywał całkowity zakaz żniwowania (teraz by się powiedziało „Przezorny zawsze ubezpieczony”). Na pamiątkę czasu spędzonego przez św. Piotra w więzieniu, zwyczajowo należało pozostać w „areszcie domowym” do południa, a i później, jeżeli praca, to tylko w obejściu. W niektórych regionach uważano, że najlepszą pierwszosierpniową ochroną przeciwpożarową jest żęcie zboża nie u siebie, a na polu sąsiada. Oczywiście dopiero po południu. Ponieważ jednak nie zawsze zdarzały się burzowe dni, to i przysłowie na tę okoliczność znaleźć można: „Jak na Piotra posuszy, lato jesień przesuszy”. U nas dzisiaj pogodowo w sam raz – ani burz, ani upału.

Tekst i foto Maria Gota


1 sierpnia 2022 08:09, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Można zdobyć małe granty
- Z małych grantów skorzystało już wiele fundacji, stowarzyszeń i samorządów. Współpraca transgraniczna jest dla nas bardzo ważna – zapewnia ... <czytaj dalej>
Ważne konsultacje. Kto pierwszy, ten lepszy
Konsultacje w sprawie Krajowego Systemu e-Faktur. Ministerstwo Finansów przedstawia harmonogram konsultacji w sprawie rozwiązań prawnych i funkcjonalności Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Konsultacje ... <czytaj dalej>
Do wzięcia niemal 40 mln euro
Północ Lubuskiego sięga po unijne wsparcie. Stawką jest blisko 40 mln euro. - To ostatnie spotkanie z cyklu, ale... ostatni będą ... <czytaj dalej>
Dla przedsiębiorców
Jak osiągnąć sukces w biznesie? Na początek – mentoring! Jak zbudować dobry biznes i markę osobistą oraz własne social media? Jak ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami

ul. Drzymały 26, Gorzów Wlkp.
tel. 95 720 29 11
branża: Stowarzyszenia, kluby, związki <czytaj dalej>
"Mira" Zakład Fryzjerski Mirosława Ruchlewicz

ul. Sikorskiego 6, Gorzów Wlkp.
tel. 95 732 27 85
branża: Fryzjerskie usługi, salony <czytaj dalej>
"Vipio"

ul. Wróblewskiego 37 A/10, Gorzów Wlkp.
tel. 95 783 53 55
branża: Reklama - nietypowe usługi <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« luty 2024 »
P W Ś C P S N
   
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
   
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Kultura nam się opłaca
Różnie można mówić o Gorzowie i na co dzień głosów narzekania nie brakuje, ale jeśli chodzi o kulturę, nie mamy się czego wstydzić. I choć jest wielu, którzy powtarzają, że ... <czytaj dalej>
Między strachem a wolnością
„Między strachem a wolnością”. To temat konkursu, do udziału w <czytaj dalej>
Konkurs fotograficzny
Gminna Biblioteka Publiczna w Bogdańcu organizuje konkurs fotograficzny „Bogdaniec - <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - 11-1.jpg
admin ego:
Dają wsparcie. Nie trzeba skierowania
Wyjdź z domu i przyjdź do nas, czekamy na Ciebie ... <czytaj dalej>
admin ego:
Uroki szwedzkiego krajobrazu
Kiedy pogoda szaro-bura i zapłakana, kurtka przemoczona, a parasol prawie ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Ochrona zdrowia w niebezpieczeństwie
W ostatnich latach coraz częściej zdarzają się ataki na jednostki ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
W sprawie sztucznej inteligencji
Koniec negocjacji w sprawie unijnego AI Act. Ostateczną treść poznamy ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_9422:
Inteligentni mieszkańcy nie wybiorą developera
Bo chcą tanio płacić raty kredytów i najmu. I to jest największym problemem
Trzeba nie <czytaj dalej>
Zawarcianin bez kładki:
Woźniak, twój czas minął. Nic dobrego nie zrobiłeś tylko hop tu, hop tam. Wiarygodny nie jesteś. <czytaj dalej>
Anonim_9674:
Pełne poparcie, brak tylko krótkiego komunikatu, jak nie zrobicie tego w 3 lata to następny sejmik wybieramy w zachodniopomorskim. A 3 LTA TO KUPA <czytaj dalej>
Maria:
Cudowny Duet.Duma rozpiera że Obaj muzycy mocno powiązani z Gorzowe..Brawo. Piękna sesja zdjęciowa. <czytaj dalej>
Zawarcianin bez kładki:
Ceny, ceny. Jesteście tak drodzy, nie wspomnę o lanserskim żarciu, że wyjście na taką kulturę dla 3 osobowej rodziny to kwota, za jaką robimy <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej