czwartek 13 czerwca 2024     Antoni, Lucjan, Gracja
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Miesiąc z sierpem
eGorzowska - 11799_jb8KWxMaBTtOBzYxYsHu.jpg

1 sierpnia. Darzę ten rozpoczynający się miesiąc szczególnym sentymentem, ponieważ przynosi ze sobą wiele rodzinnych, Gontowcowych świąt. Aura też z reguły przyjaźniejsza od lipcowej, można się opychać warzywno-owocowymi delicjami, które smakują wybornie jak nigdy dotąd, płody rolne tanieją (choć niekoniecznie to w tym roku widać). Kiedyś ten czas sierpniowy nazywano „stojączką”. Doskonałe określenie na stan nasycenia i błogiego rozleniwienia, w jakim przyroda – osiągnąwszy pełnię rozkwitu – jakby zatrzymywała się na chwilę, przyglądając z uśmiechem własnemu dorobkowi.

„Od głodnych cierpień, najlepsze lekarstwo – sierpień”, ale też „W sierpniu przewodzi sierp, mitręgi nie cierp” oraz „Z sierpem w ręku witać sierpień: wieleć uciech, wiele cierpień”, bo to, co dla przyrody jest stojączką, dla rolników jest czasem wytężonej pracy. „W sierpień sierpuj, z prac nie cierpuj”.

„Kiedy sierpień następuje, resztki zboża koszą, albo sierpem dożynają i przepiórki płoszą”. Nazwa miesiąca nierozerwalnie przecież wiąże się z sierpem, niezbędnym w przeszłości narzędziem każdego żniwiarza. Mawiano o nim: „Krzywy, błyszczący, ostry i mały. Pole obleci, taki zuchwały”. Do dziś też dał się zapamiętać w różnych powiedzeniach:
- „sierp Księżyca” to zwrot chyba wszystkim znany i nadal używany,
- „Wygląda jakby sierp połknął” („prosty jak sierp”) mawiano o kimś skrzywionym, zgarbionym („Skrzyw się jak sierp i biedę cierp”),
- „Ciągnie się jak z dupy sierp” przedstawiało obrazowo, że z trudnością (słowa nie moje, ja tylko cytuję),
- „Doczeka się sierpa pokrzywa” – czyli po prostu złego kara nie minie,
- „Prosto, jak sierpem rzucił” wbrew pozorom nie oznaczało jakichś zakrętów czy skomplikowanej trasy, a wprost przeciwnie, wskazywało prosty, jasny kierunek („Do Krasnegostawu trakt jak sierpem rzucił”, „Pójdę prosto, jakby sierpem rzucił”). Wynikało to z powszechnej dostępności tego poręcznego narzędzia, które służyło także jako „przedłużka” ręki wskazującej kierunek,
- „Trafił sierp na swoje żniwo” – trafił swój na swego,
- „Sierp swój w cudze żniwo zapuścił” – o złodzieju, który cudzej własności się chwycił,
- „Gdzie sierp nie utnie, kosa nie ukosi” – kosą wprawdzie usiec można zdecydowanie więcej zbóż i traw, ale w trudno dostępnych miejscach i na mniejszych poletkach przyda się sierp,
- „Głupi żnie bez sierpa”,
- „Sierpa trzeba oziminie, kosa się zejdzie jarzynie” – to przysłowie wyraźnie daje do zrozumienia, że rodzaj zboża warunkował dobór narzędzia.

Skoro tyle dziś porzekadeł sierpniowo-sierpowych, to i głównego bohatera na zdjęciu zabraknąć nie mogło. Oto ten najsławniejszy, oprawiony w ramkę i wyeksponowany w przydomowej izbie pamięci „tatowy sierp”. Prosto z domu Kargula w podwrocławskich Dobrzykowicach.



Fanom kultowej komedii „Sami swoi” polecamy wizytę w tej miejscowości. Lubomierz, w którym kręcono filmowe plenery odwiedzany jest zdecydowanie częściej. Tam też działa Muzeum Kargula i Pawlaka, tymczasem grające w filmie domy, stoją do dziś właśnie w Dobrzykowicach. W 50. rocznicę premiery „Samych swoich” odsłonięto tu pomnik przedstawiający „scenę płotową”, a właściciele domu Kargula chętnie pokazują, urządzoną we własnej stodole i pełną pamiątek izbę muzealną.

Sierpowe tematy uważam za zamknięte. Teraz czas na dzisiejsze porzekadła. Ponieważ na przełomie wakacyjnych miesięcy często pojawiały się nawalne burze z gradobiciem i innymi niespodziankami, a trafione przysłowiowym gromem kopy i stogi siana, płonęły niczym zapałki, pierwszy dzień sierpnia nazywano kiedyś Dniem Palikopy. Zjawiska te zostały upamiętnione w paremiach: „Na św. Palikopy popalą się kopy (grom popali kopy)” oraz „Na św. Palikopy nie twoje w polu snopy”.

Do św. Piotra w Okowach, patrona dzisiejszego dnia, zanoszono modły o ochronę przed skutkami nawałnic. Aż do następnego dnia obowiązywał całkowity zakaz żniwowania (teraz by się powiedziało „Przezorny zawsze ubezpieczony”). Na pamiątkę czasu spędzonego przez św. Piotra w więzieniu, zwyczajowo należało pozostać w „areszcie domowym” do południa, a i później, jeżeli praca, to tylko w obejściu. W niektórych regionach uważano, że najlepszą pierwszosierpniową ochroną przeciwpożarową jest żęcie zboża nie u siebie, a na polu sąsiada. Oczywiście dopiero po południu. Ponieważ jednak nie zawsze zdarzały się burzowe dni, to i przysłowie na tę okoliczność znaleźć można: „Jak na Piotra posuszy, lato jesień przesuszy”. U nas dzisiaj pogodowo w sam raz – ani burz, ani upału.

Tekst i foto Maria Gota


1 sierpnia 2022 08:09, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Piknik Europejski w Gorzowie
Zapraszamy do Gorzowa na Piknik Europejski! Świętujemy 20-lecie Polski w UE. Marszałek Województwa Lubuskiego Marcin Jabłoński zaprasza na kolejny piknik z ... <czytaj dalej>
W czwartek Boże Ciało
W najbliższy czwartek 30 maja Kościół obchodzi uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa popularnie nazywaną świętem Bożego Ciała. Tego dnia ... <czytaj dalej>
Składy komisji Sejmiku Województwa Lubuskiego
Radni województwa w trakcie sesji w dniu 20 maja 2024 r. wybrali przedstawicieli komisji w Sejmiku Województwa Lubuskiego VII kadencji. Wybrano ... <czytaj dalej>
Przebudowa Spichrzowej
Ostatnie przygotowania do rozpoczęcia przebudowy ulicy Spichrzowej. Konsorcjum firm TORMEL i WUPRINŻ, przebuduje ostatni, półkilometrowy odcinek ulicy Spichrzowej. Pierwsze prace ruszą ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
"Tynkarz" S.C. Zakład Ogólnobudowlany

ul. Szmaragdowa 37, Gorzów Wlkp.
tel. 603 136 528
branża: Budowlane usługi - wykonanie pod klucz <czytaj dalej>
Firma Prywatna Krzysztof Kozaryn

ul. Dąbroszyńska 58, Gorzów Wlkp.
tel. 95 726 31 78
branża: Transport międzynarodowy <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« czerwiec 2024 »
P W Ś C P S N
     
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Walka o Gorzów, czyli teatrzyk manipulacji
Jesteśmy po pierwszym spotkaniu w związku z propozycją zmiany nazwy Gorzowa Wielkopolskiego. Odbyło się w auli AJP przy obecności ok. 70-80 osób. Ponieważ w mediach społeczościowych trwa ożywiona dyskusja między ... <czytaj dalej>
Bez korzeni nie zakwitniesz
Archiwa Państwowe oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej zapraszają uczniów klas 4-7 <czytaj dalej>
Kto zdobędzie mural dla szkoły
Murale Pamięci „Dumni z Powstańców” to ogólnopolski konkurs dla szkół <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - 7g.jpg
admin ego:
Zmiana nazwy miasta
Drodzy Mieszkańcy - właśnie garstka ludzi decyduje o Was, bez ... <czytaj dalej>
admin ego:
Z Tallina do Helsinek
Jest 5:44. Wypływamy z Tallina do Helsinek. Prom miał ruszyć ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Bez makijażu?
5 maja obchodzimy Światowy Dzień Bez Makijażu, poświęcony promowaniu naturalnego ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Alkoholowa mapa Polski
Ponad 95 tys. pijanych kierowców zatrzymała policja w 2023 roku. ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
B. Mierzwa :
Zdecydowanie jestem za tym aby Gorzow Wielkopolski pozostał Gorzowem Wielkopolskim. Tu się urodziłem, tu chodziłem do szkół, tu pracowałem i tu <czytaj dalej>
Anonim_4752:
Czy tam ktokolwiek w ogóle mówił o korzyściach że zmiany nazwy? Bo jak czytam o pitoleniu JMR albo wywodach na temat zamalowywania, to nie widzę <czytaj dalej>
Anonim_5678:
Ludzie, nie widzicie, że to temat zastępczy? Że promują się osoby nie z Gorzowa lub mające poczucie niższości, że kojażeni są z Wielkopolsk <czytaj dalej>
Anonim_8245:
Właśnie Pani redaktor powinno zależeć, aby naszemu miastu niepotrzebne było dookreślenie. Gorzów ze swoim bogactwem kulturowym,historią, geogr <czytaj dalej>
Anonim_4837:
Gorzów Wielkopolski- kropka nie jest potrzebna <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej